Ενδοκρινολογία
Typography

Στην περίπτωση του προδιαβήτη, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι ελαφρώς υψηλότερα από το κανονικό, αλλά εξακολουθούν να μην είναι τόσο υψηλά όπως παρατηρούνται στον διαβήτη.

Η σημασία του προδιαβήτη είναι πάρα πολύ σημαντική μιας και αποτελεί το πρώτο καμπανάκι πριν την εκδήλωση του διαβήτη τύπου 2.

Οι άνθρωποι, σχεδόν πάντα, αναπτύσσουν προδιαβήτη προτού οδηγηθούν σε διαβήτη τύπου 2. Η αύξηση στα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα, που παρατηρείται στον προδιαβήτη, ξεκινά όταν το σώμα αρχίζει να αναπτύσσει ένα πρόβλημα που καλείται «αντίσταση στην ινσουλίνη». Η ινσουλίνη είναι μια σημαντική ορμόνη που μας βοηθά να μεταβολίσουμε τη γλυκόζη (σάκχαρο) η οποία προέρχεται από τα τρόφιμα. Αν τα φυσιολογικά επίπεδα της ινσουλίνης δεν επαρκούν και δεν μπορούν να βοηθήσουν τη γλυκόζη να εισέλθει μέσα στα κύτταρα, τότε πάσχουμε από προδιαβήτη και  αντίσταση στην ινσουλίνη.

Μόλις εμφανιστεί η αντίσταση στην ινσουλίνη, το σώμα μας παράγει ολοένα και περισσότερη ινσουλίνη για να βοηθήσει τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα. Τα κύτταρα με τη σειρά τους αντιστέκονται-αδυνατούν ολοένα και περισσότερο να χρησιμοποιήσουν την γλυκόζη και σιγά σιγά οδηγούμαστε σε διαβήτη τύπου 2.

Με τον όρο προδιαβήτης χαρακτηρίζονται 2 διαταραχές- καταστάσεις που καλούνται α) Διαταραγμένη γλυκόζη νηστείας (IFG - Impaired Fasting Glucose) και β) Διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη (IGT - Impaired Glucose Tolerance).  Στη διαταραγμένη γλυκόζη νηστείας παρατηρείται, κατά τις πρωινές ώρες, αυξημένη ποσότητα γλυκόζης στο αίμα χωρίς το άτομο να έχει φάει. Στη διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη τα επίπεδα της γλυκόζης είναι υψηλά αφότου το άτομο έχει καταναλώσει τροφή. Η διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη βρίσκεται με τη δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη όπου δίνεται στο άτομο 1 ποτήρι «ζαχαρούχο» νερό.

Έχοντας προδιαβήτη δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα αναπτύξετε διαβήτη, αλλά σίγουρα βρίσκεστε σε αυξημένο κίνδυνο. Ο προδιαβήτης είναι επίσης ένας παράγοντας κινδύνου για καρδιακή νόσο. Όπως και οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 2, τα άτομα με προδιαβήτη τείνουν να είναι υπέρβαρα, να έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση και αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης.

Συμπτώματα

Ο προδιαβήτης είναι συχνά μια «σιωπηλή» κατάσταση επειδή συνήθως δεν εμφανίζει συμπτώματα. Μπορείτε να έχετε προδιαβήτη για χρόνια χωρίς να το γνωρίζετε. Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου αυξάνουν την πιθανότητα να έχετε προδιαβήτη. Αυτοί είναι:

  • Να είστε υπέρβαρος
  • Να είστε 45 ετών και άνω
  • Να έχετε οικογενειακό ιστορικό διαβήτη
  • Να έχετε χαμηλά επίπεδα υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη (HDL χοληστερόλη – «καλή» χοληστερόλη)
  • Να έχετε υψηλά επίπεδα τριγλυκεριδίων
  • Να έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση
  • Να είχατε διαβήτη κύησης

Διάγνωση

Οι δοκιμές σακχάρου αίματος που χρησιμοποιούνται για την διάγνωση του διαβήτη χρησιμοποιούνται και για τον προ-διαβήτη. Για τη διάγνωση του προδιαβήτη, ο γιατρός μπορεί να εφαρμόσει ένα από τα ακόλουθα:

  • Δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη (σε νηστεία)
  • Από του στόματος δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη
  • Μέτρηση γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης HbA1c

Τα αποτελέσματα των δοκιμών εκφράζονται ως mg/dL = χιλιοστόγραμμα ανά δεκατόλιτρο

Φυσιολογικές τιμές

Για τη γλυκόζη νηστείας

  • Κανονική - Κάτω από 100 mg/dL
  • Προδιαβήτης - Μεταξύ 100 και 125 mg/dL
  • Διαβήτης - 126 mg/dL ή υψηλότερο

Από του στόματος δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη

  • Κανονική - Κάτω από 140 mg/dL
  • Προδιαβήτης - Μεταξύ 140 mg/dL και 199 mg/dL
  • Διαβήτης - 200 mg/dL ή υψηλότερο

Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη HbA1c

  • Κανονική – 5,6% ή χαμηλότερα
  • Προδιαβήτης - Μεταξύ 5,7% και 6,4%
  • Διαβήτης - 6,5% ή υψηλότερη

Πρόληψη

Τα άτομα με προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2 μπορούν να αντιμετωπίσουν και μάλιστα να θεραπεύσουν αυτές τις παθολογικές καταστάσεις απλά υιοθετώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Για να μειώσετε τον κίνδυνο τόσο του προ-διαβήτη όσο και του διαβήτη:

  • Διατηρήστε ένα ιδανικό σωματικό βάρος. Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) πρέπει να είναι μεταξύ 18,5 και 25. Ακολουθήστε μια ισορροπημένη- υγιεινή διατροφή.
  • Να ασκείστε τακτικά. Τόσο οι αερόβιες όσο και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης (αναερόβιες)  μπορούν να μειώσουν το σάκχαρο του αίματος. Θα πρέπει να ασκήστε για τουλάχιστον 30 λεπτά ημερησίως.

Αν είστε υπέρβαροι βάλτε ως στόχο την απώλεια του βάρους σας. Ακόμη και με μια μικρή απώλεια βάρους θα μειώσετε δραματικά τον κίνδυνο του διαβήτη.

Θεραπεία

Ο κυριότερος στόχος για τη θεραπεία του προδιαβήτη είναι όσα αναφέρονται στην πρόληψη του διαβήτη. Τα ίδια μέτρα που προτείνονται για την πρόληψη του προδιαβήτη χρησιμοποιούνται και για τη θεραπεία του.

Η πιο αποτελεσματική θεραπεία του προδιαβήτη είναι η διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους και η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας.  Η απώλεια βάρους και η άσκηση μπορούν να βελτιώσουν  την αντίσταση στην ινσουλίνη και να μειώσουν τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, έτσι ώστε να μην προχωρήσετε στην ανάπτυξη του διαβήτη.

Επιπλέον, το φάρμακο μετφορμίνη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, και μπορεί να προσθέσει επιπλέον οφέλη στην απώλεια βάρους και την άσκηση. Συζητήστε με το γιατρό αν η πρόσληψη μετφορμίνης είναι καλή ιδέα για σας. Εάν ο γιατρός σας πιστεύει ότι έχετε έναν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο για την ανάπτυξη του διαβήτη, μπορείτε να εξετάσετε το ενδεχόμενο της προληπτικής θεραπείας με αυτό το φάρμακο.

Πότε να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό

 Είναι πρέπον να κάνουμε ετήσιο τεστ γλυκόζης για την παρακολούθηση προ-διαβήτη, ειδικά σε ηλικίες άνω των 30 και σε περιπτώσεις αυξημένου σωματικού βάρους. Τα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν την ανάπτυξη προδιαβήτη είναι:

  • Πολυουρία, πολυδιψία και πείνα.
  • Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
  • Αυξημένη επιδεκτικότητα σε μολύνσεις, ειδικά του δέρματος και του κόλπου.
  • Σύγχυση σκέψης, αδυναμία, ναυτία, ζαλάδες και πονοκέφαλοι.

Πρόγνωση

Αν έχετε προ-διαβήτη, έχετε μια πιθανότητα περίπου 10% να αναπτύξετε διαβήτη τύπου 2 μέσα σε ένα χρόνο. Η πιθανότητα να αναπτύξετε διαβήτη τύπου 2 κατά τη διάρκεια της ζωής σας είναι περίπου 70%.

Ευτυχώς, οι βελτίωση της διατροφής και η αύξηση της σωματικής άσκησης μπορούν να καθυστερήσουν ή να εμποδίσουν την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα με προδιαβήτη, τα οποία χάνουν 5% έως 7% του σωματικού τους βάρους και ασκούνται περίπου 30 λεπτά την ημέρα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο για διαβήτη για τα επόμενα 3 χρόνια κατά σχεδόν 60%.

Ο διαβήτης οδηγεί επίσης και σε άλλες επιπλοκές, όπως τύφλωση, νεφρική ανεπάρκεια, έλκη ποδιών, πόνο στα πόδια που οφείλεται στην κακή κυκλοφορία και νευρική βλάβη.

Γι 'αυτόν το λόγο είναι πολύ σημαντικό να ληφθούν μέτρα για τη βελτίωση της υγείας σας όταν έχετε διαγνωστεί με προδιαβήτη.